Aktualności » Zielone korytarze

Wyślij Wyślij | Wyślij Drukuj

Zielone korytarze

dr Wiktor Szydarowski | 18.02.2010

W kwietniu 2007 roku Komisja Europejska opublikowała dokument pod nazwą „Plan Działania w zakresie Logistyki Przewozów Frachtowych” (Freight Transport Logistics Action Plan), który zajął się zagadnieniem planowania, organizacji, zarządzania, kontroli oraz wykonywania usług transportowych w łańcuchu dostaw. Dokument ten wszedł w skład pakietu inicjatyw Komisji zmierzających do poprawy efektywności i zrównoważonego wykorzystania zasobów (sustensywności) w przewozach towarów na kontynencie europejskim.


Jednym z rekomendowanych działań ujętych w dokumencie było ustanowienie „zielonych” korytarzy transportowych, które łączyłyby obszary koncentracji działalności gospodarczej za pomocą różnych i wzajemnie uzupełniających się środków transportu (współmodalność), a jednocześnie w niewielkim stopniu oddziaływałyby na swoje otoczenie. Korytarze te, w myśl koncepcji, miałyby przewodzić rosnące przewozy tranzytowe wewnątrz Unii Europejskiej oraz pomiędzy państwami Unii a krajami ościennymi.

Zapisy Planu Działania otworzyły pole dyskusji nad przełożeniem zaproponowanej koncepcji na wymiar praktyczny. Mimo iż jak dotąd nie powstała zadowalająca definicja zielonych korytarzy, w efekcie zorganizowanych debat (m.in. konferencji w Brukseli w grudniu 2009) pojawił się zbiór następujących wyróżników:


  • Zielone korytarze powinny oferować komplementarność usług przewozowych dla podmiotów danego łańcucha logistycznego poprzez zintegrowanie transportu drogowego, kolejowego, żeglugi bliskiego zasięgu (short sea shipping) oraz żeglugi środlądowej;

  • Wybór sposobu przewozu ładunków (środka transportu) w zielonym korytarzu jest autonomiczną decyzją tych podmiotów, o ile są one w stanie wykazać efektywność energetyczną i zmniejszone oddziaływanie na otoczenie; pociąga to za sobą konieczność wprowadzenia pewnych mechanizmów kontrolnych i ewaluacyjnych;

  • Strategiczne obszary i punkty korytarza (np. porty morskie, środlądowe, terminale logistyczne itp.) powinny być wyposażone w odpowiednią infrastrukturę przeładunkową oraz stacje zasilania w paliwa otrzymywane z zasobów odnawialnych;

  • Zielone korytarze powinny stanowić obszary testowania nowych technologii transportowych oraz zdalnych systemów kontroli ruchu;Prawidłowe funkcjonowanie zielonych korytarzy wymaga zharmonizowania przepisów administracyjnych obowiązujących na obszarach, przez które przebiegają, oraz zapewnienia swobodnego dostępu do korytarzy dla wszystkich zainteresowanych podmiotów.


Choć koncepcja zielonych korytarzy narodziła się w Holandii, najbardziej zaawansowanym krajem w jej operacjonalizacji stała się Szwecja. Pod koniec 2008 powołano grupę roboczą, na czele której stanął pełnomocnik rządu szwedzkiego ds. zielonych korytarzy. W skład grupy weszli przedstawiciele środowisk biznesowych, instytucji naukowo-badaczych oraz administracji szczebla centralnego (w tym zarządów dróg, kolei i portów morskich). W trakcie inwentaryzacji bieżących przedsięwzięć wpisujących się w koncepcję zielonych korytarzy, skład grupy poszerzył się o reprezentantów regionów, liderujących projektom Celu 3 Polityki Spójności w Regionie Morza Bałtyckiego (np. TransBaltic i East-West Transport Corridor II).



Prace grupy roboczej przełożyły się na nową inicjatywę rządu szwedzkiego, która zmierza do stworzenia osobnego planu działania dla zielonych korytarzy transportowych, dającego podstawę do ich planowania i ustanawiania. Pretekstem do tego jest proces rewizji założeń Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T) wszczęty przez Komisję Europejską w końcu 2009 roku. Strona szwedzka postuluje w swym stanowisku daleko idącą integrację rozmaitych, często niespójnych koncepcji sieci transportowych - np. podstawowego układu nowej sieci TEN-T (tzw. core network), kolejowej sieci przewozów towarowych (rail freight network) oraz autostrad morskich (sea motorways) z koncepcją zielonych korytarzy. W myśl tego wszystkie odcinki wchodzące w skład rdzenia sieci nowej TEN-T powinny spełniać kryteria odnoszące się do zielonych korytarzy, które to kryteria – wraz z zasadami tworzenia skwantyfikowanych wskaźników oceny „zieloności” korytarzy transportowych miałyby zostać sformułowane we wspomnianym planie działania. Ponadto, tam gdzie zasadne (np. w przypadku Regionu Morza Bałtyckiego), autostrady morskie tworzyłyby integralne odcinki zielonych korytarzy.


Przedstawione stanowisko zakłada również, na szczeblu Komisji Europejskiej, funkcjonalne zintegrowanie instrumentów finansowych wspierających tworzenie zielonych korytarzy. Mankamentem obecnej perspektywy finansowej jest ich nadmierne rozproszenie i ograniczenie do wybranej grupy beneficjentów (np. Marco Polo, linia MoS w ramach budżetu TEN-T, Fundusze Strukturalne itp.).


Decyzje co do kształtu koncepcji zielonych korytarzy zostaną podjęte na wiosnę 2010 roku.

Dodatkowe

  • Tagi:

    zrównoważony transport, zagospodarowanie przestrzenne, Unia Europejska

Pokaż archiwum
Uporządkuj według